Κορωνοϊός και νόσος COVID-19: Όλα όσα σας αφορούν!

Τι είναι η νόσος COVID-19?

Η λέξη COVID-19 προέρχεται από το ακρωνύμιο των λέξεων COrona VIrus Disease 2019. Πρόκειται για νόσο που οφείλεται σε έναν νέο Κορωνοϊό, τον SARS-CoV-2, που εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στην πόλη Wuhan της επαρχίας Hubei της Κίνας στα τέλη του 2019 και σύντομα εξαπλώθηκε με την μορφή πανδημίας σε όλον τον κόσμο.

Οι ασθενείς με COVID-19 στην πλειονότητά τους εμφανίζουν ήπια συμπτώματα ή είναι τελείως ασυμπτωματικοί, αλλά μπορεί να παρουσιάσουν πυρετό, βήχα, δύσπνοια και επιπλοκές από πολλά άλλα συστήματα, έτσι ώστε κάποιοι να θεωρούν την νόσο ως σύνδρομο και όχι ως νόσο. Σε περίπτωση προσβολής των πνευμόνων (πνευμονία) είναι δυνατόν να απαιτηθεί νοσηλεία σε νοσοκομείο αναφοράς COVID-19 και σε ορισμένες περιπτώσεις ο ασθενής διασωληνώνεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας.

Πώς μεταδίδεται ο νέος Κορωνοϊός?

Ο νέος Κορωνοϊός SARS-CoV-2 μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο με μικροσταγονίδια που εκπέμπονται με τον βήχα, το φτάρνισμα, την ομιλία, το τραγούδι, την χειραψία, τις αγκαλιές, το φαγητό από κοινό πιάτο (πχ όταν μοιραζόμαστε μεζέδες, σαλάτες από το ίδιο πιάτο), την διαμονή στο ίδιο σπίτι κλπ. Επίσης ο Κορωνοϊός μεταδίδεται όταν ακουμπήσει κάποιος σε επιφάνεια που έχει επάνω της τον ιό και στην συνέχεια αγγίξει το στόμα, την μύτη ή τα μάτια του.

Σε ανοικτή επιστολή προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), 239 επιστήμονες από 32 χώρες επισημαίνουν στοιχεία που δείχνουν ότι ο Κορονοϊός μεταφέρεται αερογενώς και μπορεί να μολύνει τους ανθρώπους αν εισπνευσθεί. Η επιστολή αυτή δημοσιεύθηκε με την μορφή Commentary στο ιατρικό περιοδικό Clinical Infectious Diseases στις 6/7/2020. Ο ΠΟΥ απάντησε στους επιστήμονες ότι τα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο Κορονοϊός μεταδίδεται αερογενώς δεν είναι πειστικά.

Ο Κορωνοϊός μπορεί να μεταδοθεί από τον άνθρωπο στα κατοικίδια ζώα, αλλά δεν έχει αναφερθεί μετάδοσή του από τα κατοικίδια ζώα στον άνθρωπο.

Ο Κορωνοϊός δεν μεταδίδεται μέσω της τροφής όπως κάποιοι άλλοι ιοί (δηλαδή δεν πρόκειται για τροφική δηλητηρίαση). Επίσης δεν έχει αναφερθεί μετάδοση του ιού μέσω του νερού της πισίνας ή του μπάνιου. Ωστόσο, ο ιός μεταδίδεται όταν οι άνθρωποι κολυμπούν κοντά ο ένας με τον άλλον σε μια πισίνα ή πολυσύχναστη παραλία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου COVID-19;

Τα συμπτώματα της νόσου COVID-19 συνήθως εμφανίζονται 4-5 ημέρες μετά την μόλυνση από τον ιό, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανισθούν ακόμα και μετά από 14 ημέρες. Μερικοί άνθρωποι δεν εμφανίζουν συμπτώματα, ενώ άλλοι παρουσιάζουν μια ήπια συμπτωματολογία. Στην περίοδο της επώασης του ιού (δηλαδή πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων) είναι δυνατή η μετάδοσή του σε άλλους ανθρώπους και αυτό είναι που καθιστά την μετάδοση του ιού δύσκολο να ελεγχθεί.

Τα συμπτώματα της νόσου COVID-19 μπορούν να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • Πυρετό
  • Βήχα (συνήθως ξηρό, μη παραγωγικό)
  • Δύσπνοια
  • Κόπωση
  • Ρίγος
  • Μυαλγίες
  • Πονοκέφαλο
  • Πόνο στον φάρυγγα κατά την κατάποση
  • Διαταραχές της γεύσης ή της όσφρησης (αγευσία, ανοσμία)
  • Διάρροια
  • Ναυτία
  • Πόνο στην κοιλιά
  • Δερματικό εξάνθημα (κοκκινίλα στα δάκτυλα χεριών-ποδιών)

Στους περισσότερους ασθενείς τα συμπτώματα βελτιώνονται εντός λίγων εβδομάδων. Σε σοβαρές όμως περιπτώσεις οι ασθενείς παρουσιάζουν πνευμονία και καρδιολογικά προβλήματα και, εάν είναι ηλικιωμένοι ή έχουν άλλα υποκείμενα νοσήματα δηλαδή εάν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες (πχ σοβαρή καρδιοπάθεια, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτη τύπου 1/2, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, δρεπανοκυτταρική αναιμία, παχυσαρκία, ανοσοκατασταλμένοι με HIV, άσθμα, κυστική ίνωση, αρτηριακή υπέρταση) κινδυνεύουν να πεθάνουν.

Τα παιδιά μπορούν να προσβληθούν από τον Κορωνοϊό, αλλά συνήθως δεν εμφανίζουν σοβαρά συμπτώματα. Οι άνδρες φαίνεται ότι κινδυνεύουν να νοσήσουν πιο βαριά σε σχέση με τις γυναίκες.

Ποιες είναι οι επιπλοκές από τον κοροναϊό;

Η νόσος COVID-19 σχετίζεται και με διάφορες επιπλοκές από πολλά συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, πέρα από το αναπνευστικό. Συγκεκριμένα, έχουν αναφερθεί επιπλοκές από το αίμα, το καρδιαγγειακό, τους νεφρούς, το γαστρεντερικό, το ενδοκρινικό και το νευρικό σύστημα.

Στο αίμα μπορεί να παρατηρηθούν:

  • λεμφοπενία, λευκοκυττάρωση, ουδετεροφιλία, θρομβοπενία, αύξηση δεικτών φλεγμονής (ΤΚΕ, CRP, φεριτίνη, LDH)
  • διαταραχή πήξης του αίματος (αυξημένα D-dimers και ινωδογόνο, παράταση χρόνου προθρομβίνης, χρόνου μερικής θρομβοπλαστίνης και INR)
  • θρομβώσεις στις αρτηρίες (οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, μεσεντέριος ισχαιμία)
  • θρομβώσεις στις φλέβες (φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή)
  • σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών (αυνοδεύεται από υψηλό πυρετό και υπόταση)

Στο καρδιαγγειακό μπορεί να παρατηρηθούν:

  • ισχαιμία του μυοκαρδίου και οξύ στεφανιαίο σύνδρομο (τύπου 1 και 2)
  • μυοκαρδίτιδα
  • αρρυθμία (κολπική μαρμαρυγή, κολπική ταχυκαρδία, βραδυκαρδία, παράταση του QT, ταχυκαρδία τύπου torsades de pointes, αιφνίδιος καρδιακός θάνατος)
  • μυοκαρδιοπάθεια
  • καρδιογενές shock

Στους νεφρούς μπορεί να παρατηρηθούν:

  • οξεία νεφρική ανεπάρκεια
  • διαταραχή ηλεκτρολυτών καλίου νατρίου και διαταραχή οξεοβασικής ισορροπίας (μεταβολική οξέωση)
  • πρωτεϊνουρία
  • αιματουρία

Στο γαστρεντερικό μπορεί να παρατηρηθούν:

  • ναυτία, έμετος, διάρροια, κοιλιακό άλγος, ανορεξία
  • μεσεντέριος ισχαιμία
  • αιμορραγία πεπτικού
  • επηρεασμός ηπατικής βιοχημείας (αύξηση τρανσαμινασών, αύξηση χολερυθρίνης και μείωση αλβουμίνης)

Στο ενδοκρινικό μπορεί να παρατηρηθούν:

  • αύξηση σακχάρου στο αίμα
  • κετοξέωση (σε ασθενείς με ή χωρίς διαγνωσμένο σακχαρώδη διαβήτη)

Στο νευρικό, μυϊκό σύστημα και στα αισθητήρια όργανα μπορεί να παρατηρηθούν:

  • πονοκέφαλος
  • ζάλη
  • ανοσμία
  • αγευσία
  • μυαλγίες, κόπωση
  • εγκεφαλικό επεισόδιο
  • εγκεφαλοπάθεια
  • εγκεφαλίτιδα
  • επιπεφυκίτιδα

Τι να κάνω αν εμφανίσω κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα;

Εάν εμφανίσετε πυρετό, βήχα (συνήθως ξηρό), δύσπνοια ή κάποια άλλα συμπτώματα, τηλεφωνήστε στον γιατρό σας ή στο τηλεφωνικό κέντρο του ΕΟΔΥ, στην γραμμή 24ωρης λειτουργίας 1135. Μην προσέλθετε στο νοσοκομείο ή στον γιατρό σας πριν του τηλεφωνήσετε ώστε να αποφύγετε την μετάδοση του ιού στους διπλανούς σας ή στον ίδιο τον γιατρό. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης μπορείτε να καλέσετε το ΕΚΑΒ στο 166.

Υπάρχει κάποιο τεστ για την ανίχνευση του Κορωνοϊού;

Υπάρχουν 2 είδη τεστ, το μοριακό (PCR) που ανιχνεύει τον ιό σε δείγμα βλέννης που θα ληφθεί από την μύτη και το στόμα, και το τεστ αντισωμάτων που δείχνει αν κάποιος έχει νοσήσει από τον ιό στο παρελθόν και έχει αναπτύξει αντισώματα έναντι του ιού (δηλαδή ανοσία) στο αίμα.

Υπάρχει θεραπεία για τη νόσο COVID-19;

Πολλοί ασθενείς δεν χρειάζεται να λάβουν κάποια θεραπεία και πρέπει απλώς να μείνουν στο σπίτι έως ότου γίνουν καλά (συνήθως 2 εβδομάδες απομόνωσης αρκούν, αν και δεν είναι απόλυτο). Οι ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα θα χρειασθεί να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο αναφοράς COVID-19. Ο ΕΟΔΥ θα σας καθοδηγήσει σε ποιο νοσοκομείο θα πρέπει να απευθυνθείτε ανάλογα με την περιοχή που μένετε.

Δεν υπάρχει προς το παρόν ειδική θεραπεία για τη νόσο COVID-19. Οι ειδικοί μελετούν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια παλιών και νέων θεραπειών και συνεπώς δεν μπορείτε να λάβετε μόνοι σας την οποιαδήποτε θεραπεία ακούτε ή διαβάζετε στο διαδίκτυο ότι πιθανόν να είναι αποτελεσματική.

Μπορεί να προληφθεί η μετάδοση του Κορωνοϊού;

Δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο κάποιο εμβόλιο για τον νέο Κορωνοϊό. Γι’ αυτό θα πρέπει να ακολουθήσετε τις παρακάτω πρακτικές για να προφυλαχθείτε από την μετάδοση του ιού από κάποιον πάσχοντα ή, εάν νοσείτε εσείς, να προφυλάξετε τους γύρω σας από το να κολλήσουν τον ιό, ειδικά εάν πρόκειται για ηλικιωμένα άτομα ή για ασθενείς με χρόνια σοβαρά υποκείμενα νοσήματα (ευπαθείς ομάδες).

Κοινωνική απομόνωση. Κρατήστε αποστάσεις 2 μέτρων από άτομα που δεν γνωρίζετε ή δεν μένουν στο σπίτι σας. Αποφύγετε τις επισκέψεις σε χώρους όπου συνωστίζονται πολλά άτομα, ειδικά όταν πρόκειται για κλειστούς χώρους.

Χρήση μάσκας προσώπου. Ειδικά σε κλειστούς χώρους, φορέστε μια μάσκα προσώπου (έστω και υφασμάτινη) που θα καλύπτει τη μύτη και το στόμα. Πριν αγγίξετε την μάσκα θα πρέπει να έχετε πλύνει τα χέρια σας με σαπούνι και νερό. Η μάσκα δεν προστατεύει το πηγούνι και συνεπώς δεν θα πρέπει να την ανεβοκατεβάζετε διότι ενδεχομένως να μεταδώσετε τα μικρόβια (και ίσως τον Κορωνοϊό) που βρίσκονται στο εξωτερικό μέρος της μάσκας στα μάτια, την μύτη και το στόμα σας.

Θυμηθείτε να αλλάζετε συχνά μάσκες όταν μετακινείστε από χώρο σε χώρο. Σε περίπτωση επαναχρησιμοποιούμενης υφασμάτινης μάσκας θα πρέπει να την πλένετε στους 60 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε περίπτωση απλής χειρουργικής μάσκας μίας χρήσης θα πρέπει να την κλείνετε σε πλαστική σακούλα και να την πετάτε σε κλειστούς κάδους απορριμμάτων. Δεν υπάρχει καθορισμένη χρονική διάρκεια για την χρήση της μάσκας, θα πρέπει να την αλλάζετε κάθε φορά που νιώθετε ότι έχει μουσκέψει από την αναπνοή σας.

Πλύσιμο χεριών. Δείτε το σχετικό άρθρο για το σωστό πλύσιμο χεριών στο peptiko.gr κάνοντας κλικ εδώ.

Αποφυγή αγγίγματος προσώπου με τα χέρια σας. Υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο, αγγίζουμε το πρόσωπό μας με τα χέρια μας 40 φορές την ώρα. Προσπαθήστε να το αποφύγετε σε περίπτωση που δεν έχετε απολυμάνει προηγουμένως τα χέρια σας με αντισηπτικό διάλυμα περιεκτικότητας 70-80% σε οινόπνευμα (αλκοόλ) ή με σαπούνι και νερό.

Αποφυγή ταξιδιών. Τα αεροδρόμια, τα λιμάνια και τα ίδια τα μέσα μαζικής μεταφοράς (αεροπλάνα, πλοία, τρένα, λεωφορεία, ταξί) αποτελούν χώρους μετάδοσης του Κορωνοϊού. Συνεπώς, αποφύγετε τα ταξίδια εάν δεν είναι απολύτως απαραίτητα.

Πώς μπορώ να μάθω περισσότερα για τον Κορωνοϊό;

Μπορείτε να επισκέπτεσθε το σάιτ του ΕΟΔΥ (https://eody.gov.gr/) όπου θα βρίσκετε όλες τις οδηγίες και τις εκθέσεις επιδημιολογικής επιτήρησης της COVID-19 για την Ελλάδα. Επίσης, θα βρείτε ενδιαφέροντα βίντεο για τον Κορωνοϊό στο κανάλι του peptiko.gr στο YouTube.

 

Τελευταία ενημέρωση: 13 Ιουλίου 2020, 09:38