Μαγνήσιο: Πότε κατεβαίνει και πότε ανεβαίνει;
Ο γαστρεντερολόγος Χρήστος Ζαβός - Θεσσαλονίκη
Dr. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΖΑΒΟΣ • Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Μετεκπαιδευθείς στο Universitair Medisch Centrum Utrecht, Ολλανδία
Ενδοσκοπεί ασθενείς στην Θεσσαλονίκη • Τηλ.: 2311 28 38 33 Κιν.: 697 65 96 988

Μαγνήσιο: Πότε κατεβαίνει και πότε ανεβαίνει;

Μοιραστείτε το στο Google+ (Μαγνήσιο: Πότε κατεβαίνει και πότε ανεβαίνει;) Μοιραστείτε το στο Twitter (Μαγνήσιο: Πότε κατεβαίνει και πότε ανεβαίνει;) Μοιραστείτε το στο Facebook (Μαγνήσιο: Πότε κατεβαίνει και πότε ανεβαίνει;)

Τι είναι το Μαγνήσιο και τι ρόλο παίζει;

Το μαγνήσιο είναι μέταλλο και αποτελεί το ενδέκατο πιο άφθονο στοιχείο της μάζας του ανθρώπινου σώματος. Τα ιόντα του μαγνησίου είναι απαραίτητα για όλα τα κύτταρα του οργανισμού και συμβάλλουν στον έλεγχο σημαντικών βιοχημικών λειτουργιών.

Πολυφωσφορικές ενώσεις όπως ATP, DNA και RNA, καθώς και εκατοντάδες ένζυμα απαιτούν ιόντα μαγνησίου για να λειτουργήσουν. Ενώσεις του μαγνησίου χρησιμοποιούνται ως καθαρτικά (πχ γάλα μαγνησίας), αντιόξινα φάρμακα, και για τη σταθεροποίηση της παθολογικής διέγερσης των νεύρων, του αίματος και του σπασμού των αγγείων.

Τα νεφρά είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση της φυσιολογικής συγκέντρωσης μαγνησίου στο αίμα, η οποία έχει μικρό εύρος και οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται από 0,7 έως 1,1 mmol/L. Οι αποθήκες του μαγνησίου είναι ενδοκυτταρικές, κυρίως στα μεγάλα οστά. Στο εξωκυττάριο υγρό, το μαγνήσιο μπορεί να είναι με τη μορφή ιόντων (ελεύθερο), συνδεδεμένο σε ανιόντα, ή συνδεδεμένο σε πρωτεΐνες.

Η μέτρηση του μαγνησίου στο αίμα δεν αποτελεί μέρος των εξετάσεων ρουτίνας και συνεπώς η ανεύρεση των ασθενών με υπομαγνησιαιμία συχνά απαιτεί κλινική υποψία στους ασθενείς που έχουν παράγοντες κινδύνου να την αναπτύξουν (βλέπε αίτια στη συνέχεια του άρθρου του peptiko.gr), ή επί παρουσίας κλινικών εκδηλώσεων υπομαγνησιαιμίας (πχ ανεξήγητη υπασβεστιαιμία, ανθεκτική υποκαλιαιμία, νευρομυϊκές διαταραχές, καρδιακές αρρυθμίες κλπ).

Πού οφείλεται το χαμηλό μαγνήσιο (υπομαγνησιαιμία);

Χαμηλό μαγνήσιο έχουν το 12% των ασθενών που νοσηλεύονται στο νοσοκομείο και το 60-65% των ασθενών που νοσηλεύονται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, όπου η διατροφή, τα διουρητικά, η χαμηλή λευκωματίνη και αντιβιοτικά (όπως οι αμινογλυκοσίδες) παίζουν σημαντικό ρόλο.

Υπάρχουν δύο κύριοι μηχανισμοί με τους οποίου πέφτει το μαγνήσιο: οι απώλειες μαγνησίου από το γαστρεντερικό ή τα νεφρά. Ακόμη και μικρή απώλεια μαγνησίου οδηγεί σε υπομαγνησιαιμία διότι δεν κινητοποιούνται άμεσα οι αποθήκες μαγνησίου που βρίσκονται στα μεγάλα οστά για να στείλουν μαγνήσιο στο αίμα. Το χαμηλό μαγνήσιο συχνά συσχετίζεται με χαμηλό κάλιο και χαμηλό ασβέστιο.

Ποιες παθήσεις συνοδεύονται από χαμηλό μαγνήσιο;

Παθήσεις από το γαστρεντερικό

  • Χρόνια διάρροια
  • Δυσαπορρόφηση
  • Στεατόρροια
  • Χειρουργείο (bypass λεπτού εντέρου)
  • Πρωτοπαθής εντερική υπομαγνησιαιμία (Μετάλλαξη στο γονίδιο TRPM6 του χρωμοσώματος 9)
  • Οξεία παγκρεατίτιδα
  • Χρόνια χρήση φαρμάκων για το στομάχι που λέγονται πραζόλες (Losec, Nexium, Pariet, κλπ), ειδικά σε ασθενείς που λαμβάνουν διουρητικά φάρμακα

Άλλα αίτια

  • Φάρμακα (διουρητικά, νεφροτοξικά όπως αμινογλυκοσίδες, αμφοτερικίνη Β, σισπλατίνη, κυκλοσπορίνη, αντισώματα έναντι του παράγοντα EGFR κλπ)
  • Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός
  • Αλκοόλ
  • Αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης
  • Υπερασβεστιαιμία (πχ σε υπερπαραθυρεοειδισμό)
  • Δυσλειτουργία των νεφρικών σωληναρίων (πχ οξεία σωληναριακή νέκρωση)
  • Σύνδρομο Gitelman (οικογενής νεφρική απώλεια μαγνησίου που συνοδεύεται από υπασβεστιουρία)
  • Άλλα συγγενή και επίκτητα νεφρικά αίτια

Πού οφείλεται το υψηλό μαγνήσιο (υπερμαγνησιαιμία);

Το υψηλό μαγνήσιο (υπερμαγνησιαιμία) οφείλεται σε διαταραχή της νεφρικής λειτουργίας ή σε αυξημένη πρόσληψη μαγνησίου είτε ενδοφλεβίως είτε από το στόμα, είτε σε κλύσμα.

Ποιες παθήσεις συνοδεύονται από υψηλό μαγνήσιο;

  • Νεφρική ανεπάρκεια. Υπερμαγνησιαιμία παρατηρείται στο 10-15% των νοσηλευόμενων ασθενών με νεφρική ανεπάρκεια.
  • Παρεντερική χορήγηση μαγνησίου. Το μαγνήσιο χορηγείται παρεντερικώς για τη μείωση των νευρομυϊκών σπασμών σε εγκύους γυναίκες με σοβαρή προεκλαμψία ή εκλαμψία.
  • Πρόσληψη μαγνησίου από το στόμα σε δόση μεγαλύτερη από την ικανότητα των νεφρών να το αποβάλουν, ειδικά αν συνυπάρχει νεφρική ανεπάρκεια. Προσοχή στα καθαρτικά, περιέχουν μεγάλες ποσότητες μαγνησίου.
  • Κλύσματα μαγνησίου. Το μαγνήσιο μπορεί να απορροφηθεί από το παχύ έντερο έπειτα από κλύσματα μαγνησίου. Ειδικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, η χορήγηση κλύσματος μαγνησίου μπορεί να αποβεί μοιραία!
  • Άλλα αίτια (πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, διαβητική κετοξέωση, υπερκαταβολικές καταστάσεις, λίθιο κλπ).

Ποιες τροφές είναι πλούσιες σε μαγνήσιο;

Οι 10 τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο είναι οι ακόλουθες:

  1. Πράσινα φυλλώδη λαχανικά (100 γρ. ωμό σπανάκι περιέχουν 79 mg μαγνησίου)
  2. Ξηροί καρποί και σπόροι (πχ σπόροι σκουός, κολοκύθας, σουσάμι, αμύγδαλα, κάσιους, φυστίκια, καρύδια)
  3. Ψάρια (πχ σκουμπρί, μπακαλιάρος)
  4. Φασόλια, φακές
  5. Σπόροι ολικής (πχ καστανό ρύζι)
  6. Αβοκάντο
  7. Γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά
  8. Μπανάνα (100 γρ. μπανάνας περιέχουν 27 mg μαγνησίου)
  9. Αποξηραμένα φρούτα (πχ σύκα, δαμάσκηνα, βερίκοκα, σταφίδες)
  10. Μαύρη σοκολάτα (100 γρ. μαύρης σοκολάτας περιέχουν 327 mg μαγνησίου)

Δείτε ακόμη:
Βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία
Διάρροια

Επικοινωνία

Στείλτε αυτή τη σελίδα με e-mail σε κάποιον γνωστό σας που μπορεί να τον ενδιαφέρει

Εκτύπωση