Συμπληρώματα ασβεστίου ως πρόληψη στους πολύποδες και καρκίνο παχέος εντέρου
Ο γαστρεντερολόγος Χρήστος Ζαβός - Θεσσαλονίκη
Dr. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΖΑΒΟΣ • Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Μετεκπαιδευθείς στο Universitair Medisch Centrum Utrecht, Ολλανδία
Ενδοσκοπεί ασθενείς στην Θεσσαλονίκη • Τηλ.: 2311 28 38 33 Κιν.: 697 65 96 988

Συμπληρώματα ασβεστίου ως πρόληψη στους πολύποδες και καρκίνο παχέος εντέρου

Μοιραστείτε το στο Google+ (Συμπληρώματα ασβεστίου ως πρόληψη στους πολύποδες και καρκίνο παχέος εντέρου) Μοιραστείτε το στο Twitter (Συμπληρώματα ασβεστίου ως πρόληψη στους πολύποδες και καρκίνο παχέος εντέρου) Μοιραστείτε το στο Facebook (Συμπληρώματα ασβεστίου ως πρόληψη στους πολύποδες και καρκίνο παχέος εντέρου)

Επιδημιολογικά δεδομένα

Ο καρκίνος παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος στους άνδρες, έπειτα από τον καρκίνο του πνεύμονα και του προστάτη, και ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες, έπειτα από τον καρκίνο του μαστού. Επίσης αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου στους άνδρες και στις γυναίκες ξεχωριστά και τη δεύτερη αιτία θανάτου ανεξαρτήτως φύλου. Ο καρκίνος παχέος εντέρου αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των θανάτων από καρκίνο.

Οι παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου παχέος εντέρου που δύνανται να αποφευχθούν περιλαμβάνουν το κάπνισμα, τη μειωμένη φυσική σωματική άσκηση, το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία, την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Τα προγράμματα προληπτικής κολονοσκόπησης από την ηλικία των 50 ετών (εφόσον δεν υφίσταται οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου) τρέχουν μόνο στις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες, με την Ελλάδα να υστερεί σημαντικά στο θέμα της πρόληψης με κολονοσκόπηση.

Πρωτογενής πρόληψη καρκίνου παχέος εντέρου

Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την εμφάνιση του καρκίνου παχέος εντέρου. Αν και δεν είναι δυνατός ο ακριβής καθορισμός συγκεκριμένων τροφών ή θρεπτικών συστατικών που προκαλούν καρκίνο παχέος εντέρου, σύμφωνα με μελέτες ο καρκίνος παχέος εντέρου προκαλείται από τους κάτωθι παράγοντες:

  • Κάπνισμα
  • Φαγητά υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος
  • Αυξημένη πρόσληψη θερμίδων
  • Μεγάλη κατανάλωση ωμού κρέατος
  • Μικρή κατανάλωση δίαιτας πλούσιας σε φυτικές ίνες
  • Χαμηλή κατανάλωση βιταμίνης C
  • Χαμηλά επίπεδα ασβεστίου
  • Χαμηλά επίπεδα σεληνίου
  • Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
  • Υπερβολικά υψηλή κατανάλωση αλατιού

Συμπληρώματα ασβεστίου στους αδενωματώδεις πολύποδες και στον καρκίνο παχέος εντέρου

Τα συμπληρώματα ασβεστίου συνιστώνται και χρησιμοποιούνται ευρέως από τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Εντούτοις δεν είναι ευρέως γνωστό το όφελος που προκύπτει από τη χρήση των συμπληρωμάτων ασβεστίου στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης νεοπλασμάτων του παχέος εντέρου (πολύποδες ή καρκίνος).

Σύμφωνα με συστηματική μετανάλυση 10 προοπτικών μελετών (534.536 συμμετέχοντες), υφίσταται προστατευτική δράση της πρόσληψης ασβεστίου μέσω της διατροφής κυρίως από γαλακτοκομικά προϊόντα (RR = 0,86, 95% CI: 0,78-0,95), καθώς επίσης και μέσω της διατροφής σε συνδυασμό με συμπληρώματα ασβεστίου (RR = 0,69, 95% CI: 0,69-0,88). Επιπλέον, η μετανάλυση Cochrane έδειξε ότι στους ασθενείς με ιστορικό αδενωμάτων παχέος εντέρου, η λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου προλαμβάνει την υποτροπή των αδενωμάτων (RR = 0,74, 95% CI: 0,58-0,95).

Σε πρόσφατη προοπτική μελέτη από ΗΠΑ, παρακολουθήθηκαν 2.284 συμμετέχοντες που διεγνώσθησαν με διηθητικό μη-μεταστατικό καρκίνο παχέος εντέρου. Η διάγνωση του καρκίνου παχέος εντέρου έγινε το 1992 ή το 1993 και η παρακολούθηση διήρκεσε έως το 2009, ενώ η καταγράφηκε η θνητότητα έως το 2010. Σημειώθηκαν 949 θάνατοι κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, εκ των οποίων οι 408 οφείλονταν στον καρκίνο παχέος εντέρου. Το σημαντικό εύρημα ήταν ότι η λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου σχετιζόταν αντιστρόφως ανάλογα με τη θνητότητα ανεξαρτήτως αιτίας θανάτου (RR = 0,72, 95% CI: 0,53-0,98, P = 0.02), και επίσης αντιστρόφως ανάλογα με τη θνητότητα από καρκίνο παχέος εντέρου ειδικότερα (RR = 0,59, 95% CI: 0,33-1,05; P = 0,01).

Επίσης παρατηρήθηκε αντιστρόφως ανάλογη συσχέτιση μεταξύ των θανάτων ανεξαρτήτως αιτιολογίας και της κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων (γάλα / τυρί) (RR = 0,72, 95% CI: 0,55-0,94, P = 0,02).

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο 2016 στο περιοδικό Gastroenterology, δεν φάνηκε όφελος στην υποτροπή των αδενωματωδών πολυπόδων παχέος εντέρου από τη λήψη συνδυασμού συμπληρωμάτων βιταμίνης D (καλσιτριόλης), ασπιρίνης και ασβεστίου που χορηγήθηκαν για 3 χρόνια.

Επιμέρους ανάλυση ανάλογα με το αν επρόκειτο για καπνιστές ή μη καπνιστές έδειξε ότι η χορήγηση συνδυασμού συμπληρωμάτων βιταμίνης D, ασπιρίνης και ασβεστίου μείωσε την υποτροπή των αδενωμάτων παχέος εντέρου σημαντικά μόνο στους ΜΗ καπνιστές (15% έναντι 26,5% όσων δεν έλαβαν συμπληρώματα), ενώ οι καπνιστές που ελάμβαναν συμπληρώματα βιταμίνης D, ασπιρίνης και ασβεστίου παρουσίασαν υποτροπή των αδενωμάτων τους σε ποσοστό 40% μετά από 3 χρόνια.

Συνεπώς, η λήψη συμπληρώματος ασβεστίου συνιστάται στους ΜΗ καπνιστές με ιστορικό αδενωματωδών πολυπόδων παχέος εντέρου διότι προλαμβάνει την επανεμφάνιση νέων πολυπόδων. Επίσης, σε ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου, η λήψη ασβεστίου μέσω της τροφής αλλά και μέσω συμπληρωμάτων ασβεστίου σχετίζεται με μειωμένη θνητότητα ανεξαρτήτως αιτιολογίας αλλά και εξαιτίας του καρκίνου παχέος εντέρου ειδικότερα.

Η κυριότερη μέθοδος πρόληψης της υποτροπής των αδενωματωδών πολυπόδων παχέος εντέρου παραμένει η διακοπή του καπνίσματος.

Συμπληρώματα ασβεστίου στους οδοντωτούς πολύποδες

Οι οδοντωτοί πολύποδες έχουν τη δυναμική να εξελιχθούν σε κακοήθη οδοντωτά νεοπλάσματα, εντούτοις δεν είναι γνωστοί οι παράγοντες κινδύνου για την εξέλιξη αυτών των πολυπόδων. Οι οδοντωτοί πολύποδες μοιράζονται κοινούς παράγοντες κινδύνου με τα κλασικά αδενώματα όπως το κάπνισμα, την παχυσαρκία και την μεγάλη ηλικία. Αντίθετα, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, η δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, το φυλικό οξύ και το ασβέστιο έχουν αναφερθεί ότι σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο οδοντωτών πολυπόδων.

Οι μελέτες που εστίασαν ειδικά στα άμισχα οδοντωτά αδενώματα ανέφεραν συσχέτιση με την ηλικία, το θήλυ φύλο, το κάπνισμα, την παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη, και τη δίαιτα υψηλή σε λιπαρά, υδατάνθρακες και θερμίδες. Η ανώτερη εκπαίδευση επίσης σχετίζεται με κίνδυνο ανάπτυξης άμισχων οδοντωτών αδενωμάτων, ενώ η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων φαίνεται ότι εξασκεί προστατευτικό ρόλο.

Συνεπώς, συνιστάται η χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου και στους ασθενείς με ιστορικό οδοντωτών πολυπόδων ή οδοντωτών αδενωμάτων για πρόληψη πιθανής υποτροπής τους ή εξέλιξής τους σε καρκίνο.

Βιβλιογραφία

  1. Heine-Bröring RC, Winkels RM, et al. Dietary supplement use and colorectal cancer risk: a systematic review and meta-analyses of prospective cohort studies. Int J Cancer 2014 Oct 21.
  2. Keum N, Lee DH, et al. Calcium intake and colorectal adenoma risk: Dose-response meta-analysis of prospective observational studies. Int J Cancer 2014 Aug 24.
  3. Yang B, McCullough ML, et al. Calcium, vitamin D, dairy products, and mortality among colorectal cancer survivors: the Cancer Prevention Study-II Nutrition Cohort. J Clin Oncol 2014;32:2335-43.
  4. Haque TR, Bradshaw PT, et al. Risk factors for serrated polyps of the colorectum. Dig Dis Sci 2014 Jul 17.
  5. Cho E, Smith-Warner SA, et al. Dairy foods, calcium, and colorectal cancer: a pooled analysis of 10 cohort studies. J Natl Cancer Inst 2004;96:1015-22.
  6. Wactawski-Wende J, Kotchen JM, et al. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of colorectal cancer. N Engl J Med 2006;354:684-96.
  7. Pommergaard HC, Burcharth J, Rosenberg J, Raskov H. Aspirin, calcitriol, and calcium do not prevent adenoma recurrence in a randomized controlled trial. Gastroenterology 2016;150:114-22.e4.

Δείτε ακόμη:
Πρόληψη καρκίνου παχέος εντέρου
Διατροφή και καρκίνος οισοφάγου, στομάχου, παχέος εντέρου, ήπατος
Δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες

Πρόληψη

Επικοινωνία

Στείλτε αυτή τη σελίδα με e-mail σε κάποιον γνωστό σας που μπορεί να τον ενδιαφέρει

Εκτύπωση