Προβιοτικά: Αλήθειες και μύθοι
Ο γαστρεντερολόγος Χρήστος Ζαβός - Θεσσαλονίκη
Dr. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΖΑΒΟΣ • Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Μετεκπαιδευθείς στο Universitair Medisch Centrum Utrecht, Ολλανδία
Ενδοσκοπεί ασθενείς στην Θεσσαλονίκη • Τηλ.: 2311 28 38 33 Κιν.: 697 65 96 988

Προβιοτικά: Αλήθειες και μύθοι

Μοιραστείτε το στο Google+ (Προβιοτικά: Αλήθειες και μύθοι) Μοιραστείτε το στο Twitter (Προβιοτικά: Αλήθειες και μύθοι) Μοιραστείτε το στο Facebook (Προβιοτικά: Αλήθειες και μύθοι)


Τι είναι τα προβιοτικά;

Τα προβιοτικά είναι «φιλικά βακτήρια» που ζουν στο σώμα μας και βοηθούν στην καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Τα προβιοτικά βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού από λοιμώξεις που προκαλούνται από εχθρικά βακτήρια ή άλλα μικρόβια.

Τα προβιοτικά εισέρχονται από μόνα τους στον οργανισμό μας, συνεπώς δεν χρειάζεται να πάρετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει προβιοτικά. Συχνά οι άνθρωποι λαμβάνουν χάπια που περιέχουν προβιοτικά, επειδή νομίζουν ότι θα τους βοηθήσουν να έχουν καλή υγεία. Ορισμένοι λαμβάνουν πρεβιοτικά χάπια, δηλαδή χάπια που περιέχουν ένα είδος «τροφής» που προτιμούν τα προβιοτικά βακτήρια. Εντούτοις, το πρόβλημα είναι ότι ακόμη και αν υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι τα προβιοτικά βοηθούν τον οργανισμό, εξακολουθεί να μην υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι η λήψη προβιοτικών χαπιών κάνει καλό.

Τα προβιοτικά χάπια βοηθούν στην βελτίωση της υγείας;

Υφίστανται κάποιες μελέτες που υποστηρίζουν ότι τα προβιοτικά χάπια πιθανόν να βελτιώνουν την υγεία, αλλά δεν υπάρχει ισχυρή απόδειξη και απαιτείται περισσότερη έρευνα.

Η έρευνα στις μέρες μας στρέφεται στο κατά πόσον τα προβιοτικά χάπια:

  • Ενδεχομένως να βοηθήσουν στην καταπολέμηση ή πρόληψη λοιμώξεων στο στομάχι ή στο έντερο, όπως μια σοβαρή λοίμωξη που ονομάζεται Clostridium difficile (δες το σχετικό άρθρο «Διάρροια από αντιβιοτικά» στο peptiko.gr).
  • Ενδεχομένως να βοηθήσουν στην διάρροια ή την δυσκοιλιότητα, που προκαλούνται από διάφορες καταστάσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn. Συγκεκριμένα, σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα που υπεβλήθησαν σε χειρουργική επέμβαση, φαίνεται να υπάρχει όφελος στη διατήρηση της ύφεσης (όχι στη θεραπεία) με τη χρήση του προβιοτικού σκευάσματος VSL#3 (προλαμβάνει την ληκυθίτιδα, δηλαδή την φλεγμονή στο μικρό κομμάτι του παχέος εντέρου που απέμεινε μετά το χειρουργείο, κοντά στον πρωκτό).
  • Ενδεχομένως να προλαμβάνουν ή θεραπεύουν αλλεργίες, συμπεριλαμβανομένης μιας δερματολογικής πάθησης που λέγεται έκζεμα.
  • Ενδεχομένως να βοηθούν την πρόληψη ή την καταπολέμηση των λοιμώξεων στον κόλπο στις γυναίκες.

Πρέπει να παίρνω προβιοτικά χάπια;

Όχι, εκτός αν σας το συστήσει ο γιατρός που είναι υπεύθυνος για εσάς.

Θα πρέπει να τρώω γιαούρτι με προβιοτικά;

Αν σας αρέσει το γιαούρτι και δεν έχετε πρόβλημα στην πέψη του, η κατανάλωσή του δεν προκαλεί κάτι κακό. Η κατανάλωση γιαουρτιού (από μη αγελαδινό γάλα) βοηθάει την πέψη και, αν έχει χαμηλά λιπαρά, μπορεί να αποτελεί μέρος μιας υγιεινής διατροφής (ειδικά το παραδοσιακού τύπου Ελληνικό πρόβειο γιαούρτι με την πέτσα).

Αντίθετα, η κατανάλωση αγελαδινού γάλακτος (συμπεριλαμβανομένου και του αγελαδινού γιαουρτιού) πιθανόν να προκαλεί φουσκώματα και αέρια στο έντερο. Δείτε αναλυτικά το ρόλο του Α1 κλάσματος της β-καζεΐνης (πρωτεΐνη του αγελαδινού γάλακτος) στην πρόκληση συμπτωμάτων από το πεπτικό σύστημα στο άρθρο του peptiko.gr.

Μερικές γυναίκες βάζουν το γιαούρτι απευθείας στο κόλπο τους για να βοηθήσουν στην πρόληψη ή τη θεραπεία των λοιμώξεων στον κόλπο. Δεν συνιστάται αυτή η πρακτική και δεν έχει αποδειχθεί κανένα όφελος.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα από τη λήψη προβιοτικών;

Τα προβιοτικά αποτελούν συμπληρώματα διατροφής και δεν υπόκεινται σε έγκριση από τον ΕΟΦ, δηλαδή σε προηγούμενη αξιολόγηση και αδειοδότηση, αλλά σε γνωστοποίηση και κατασταλτικό έλεγχο. Οποιαδήποτε αναφορά εμφανίζει το προϊόν ως «εγκεκριμένο» από τον ΕΟΦ είναι μη νόμιμη και παραπλανητική. Επιπλέον, οι εταιρείες που αναγράφουν στην ετικέτα ότι το προϊόν τους περιέχει προβιοτικά δεν είναι υποχρεωμένες να αποδείξουν με ειδικές εξετάσεις ότι όντως το προϊόν περιέχει αυτό που γράφει η ετικέτα. Συνεπώς, πιθανόν κάποια τρόφιμα ή χάπια που κυκλοφορούν δεν περιέχουν αυτό που νομίζετε ότι αγοράζετε.

Αν και τα προβιοτικά θεωρούνται ασφαλή και "φιλικά" βακτήρια, δεν παύουν να είναι βακτήρια, τα οποία θα μπορούσαν, θεωρητικά, να προκαλέσουν λοιμώξεις σε άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα.

Επιπλέον, τα προβιοτικά (είτε σε μορφή χαπιών είτε σε μορφή εμπλουτισμένων τροφίμων με προβιοτικά) είναι γενετικώς τροποποιημένα βακτήρια με ιδιότητες να προκαλούν συγκόλληση αιμοπεταλίων, σύζευξη κολλαγόνου και ινωδογόνου, και παραγωγή γλυκοσιδασών και πρωτεασών. Οι παραπάνω ιδιότητες βοηθάνε τα προβιοτικά βακτήρια να επιβιώνουν σε αντίξοες συνθήκες και να αποικίζουν τις επιφάνειες των αγγείων, προκαλώντας επιπλοκές όπως ενδοκαρδίτιδα (κυρίως σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς), ηπατικό απόστημα και βακτηριαιμία.

Συνεπώς, δεν είναι σωστό να καταναλώνουμε προβιοτικά χωρίς τη σύσταση του θεράποντος ιατρού και χωρίς να υπάρχει τεκμηριωμένος λόγος που να δικαιολογεί τη λήψη τους.

Βιβλιογραφία

  1. Sipsas NV, Zonios DI, Kordossis T. Safety of Lactobacillus strains used as probiotic agents. Clin Infect Dis 2002;34:1283-4; author reply 1284-5.

Δείτε ακόμη:
Συμπληρώματα διατροφής και μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
Διάρροια από αντιβιοτικά (ή λοίμωξη από C. difficile ή ψευδομεμβρανώδης κολίτιδα)
Δίαιτα φλεγμονωδών νόσων εντέρου (νόσος Crohn, ελκώδης κολίτιδα)

Αρχική Σελίδα

Επικοινωνία

Στείλτε αυτή τη σελίδα με e-mail σε κάποιον γνωστό σας που μπορεί να τον ενδιαφέρει

Εκτύπωση