Ηωσινοφιλική Οισοφαγίτιδα
Ο γαστρεντερολόγος Χρήστος Ζαβός - Θεσσαλονίκη
Dr. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ. ΖΑΒΟΣ • Ειδικός Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Μετεκπαιδευθείς στο Universitair Medisch Centrum Utrecht, Ολλανδία
Ενδοσκοπεί ασθενείς στην Θεσσαλονίκη • Τηλ.: 2311 28 38 33 Κιν.: 697 65 96 988

Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα

Μοιραστείτε το στο Facebook (Ηωσινοφιλική Οισοφαγίτιδα)

Τι είναι η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα;

Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα είναι μια χρόνια νόσος, ανοσολογικής αρχής (δηλαδή από παραγωγή αντισωμάτων στον οργανισμό), η οποία χαρακτηρίζεται κλινικά από συμπτώματα οισοφαγικής δυσλειτουργίας και ιστολογικά από αύξηση των ηωσινόφιλων κυττάρων στον βλεννογόνο του οισοφάγου, ενώ φυσιολογικά δεν θα έπρεπε να υπάρχουν σε μεγάλα επίπεδα.

Η αιτιολογία του είναι άγνωστη, αλλά θεωρείται ότι προκαλείται από αλλεργίες σε τρόφιμα. Εμφανίζεται συχνότερα στα μέλη της ίδιας οικογένειας.

Στο παρακάτω σχήμα φαίνονται οι δύο προτεινόμενες οδοί πρόκλησης της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας (φλεγμονή του οισοφάγου) στις οποίες συμμετέχουν τα ηωσινόφιλα, τα μαστοκύτταρα, τα πλασματοκύτταρα, τα Th2 και Β λεμφοκύτταρα.

Στην κύρια οδό υπάρχει αυξημένος τίτλος περιφερικών ηωσινοφίλων, ενώ στην εναλλακτική οδό πρόκλησης ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας τα περιφερικά ηωσινόφιλα είναι σε φυσιολογικά επίπεδα.

Συνεπώς, η περιφερική ηωσινοφιλία δεν θέτει απαραίτητα τη διάγνωση ή την υπόνοια της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας για την οποία απαιτείται γαστροσκόπηση και βιοψίες οισοφάγου.

EoE.jpg

Ποια είναι τα συμπτώματα της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας;

Στα παιδιάΣτους ενήλικες και εφήβους
Πόνος στην κοιλιάΔυσφαγία
Πόνος στο θώρακαΕνσφήνωση μπουκιάς στον οισοφάγο
ΚαούραΠόνος πίσω από το στέρνο
ΒήχαςΠόνος στο θώρακα
ΑνορεξίαΚαούρα
ΔυσφαγίαΠαλινδρόμηση
Άρνηση τροφής 
Μειωμένη ανάπτυξη 
Πνίξιμο κατά την κατάποση 
Ναυτία 
Παλινδρόμηση 
Διαταραχές του ύπνου 
Πόνος στο φάρυγγα 

Ποιες άλλες παθήσεις περιλαμβάνονται στη διαφορική διάγνωση της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας;

Η διαφορική διάγνωση της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας περιλαμβάνει τις εξής παθήσεις:

  • Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
  • Ηωσινοφιλία οισοφάγου που ανταποκρίνεται στα PPI
  • Ηωσινοφιλικές παθήσεις του γαστρεντερικού
  • Λοιμώξεις του οισοφάγου (από μύκητες, ιούς, παράσιτα)
  • Νόσος του Crohn
  • Κοιλιοκάκη
  • Αχαλασία
  • Υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο
  • Πέμφιγα
  • Αγγειίτιδα
  • Νόσοι συνδετικού ιστού
  • Υπερευαισθησία σε φάρμακα
  • Νόσος μοσχεύματος έναντι του ξενιστή

Υπάρχει ειδική εξέταση;

Ναι. Ο γαστρεντερολόγος αφού λάβει ιστορικό και σας εξετάσει κλινικά, θα σας συστήσει να κάνετε γαστροσκόπηση.

Στην γαστροσκόπηση, θα σας χορηγηθεί ενδοφλεβίως φάρμακο (μέθη ή αναισθησία) για να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε ή να κοιμηθείτε. Στη συνέχεια, ο γαστρεντερολόγος-ενδοσκόπος θα εισαγάγει ένα λεπτό, εύκαμπτο σωλήνα στο στόμα σας και θα τον προωθήσει στον οισοφάγο. Ο σωλήνας διαθέτει κάμερα που συνδέεται σε οθόνη ώστε να γίνει έλεγχος στον οισοφάγο.

Ο γαστρεντερολόγος έχει την δυνατότητα κατά την γαστροσκόπηση να λάβει βιοψίες από τον οισοφάγο ώστε να γίνει έλεγχος από τον παθολογοανατόμο εάν παρατηρούνται ηωσινόφιλα κύτταρα στον βλεννογόνο, γεγονός που θα θέσει την διάγνωση της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας.

Σημειώνεται ότι επί παρουσίας οισοφαγίτιδας από παλινδρόμηση, ενδεχομένως να ανευρίσκονται ηωσινόφιλα στον κατώτερο οισοφάγο, γιαυτό θα πρέπει να λαμβάνονται βιοψίες από δύο επίπεδα (κατώτερο και μέσο οισοφάγο) σε ξεχωριστά μπουκαλάκια.

Τα διαγνωστικά κριτήρια της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας που έθεσε το 2013 το Αμερικανικό Κολλέγιο Γαστρεντερολογίας είναι τα ακόλουθα:

  • Συμπτώματα που σχετίζονται με δυσλειτουργία του οισοφάγου
  • Βιοψίες οισοφάγου που δείχνουν φλεγμονή με υπεροχή των ηωσινοφίλων τουλάχιστον 15 ηωσινόφιλα κατά οπτικό πεδίο σε μεγάλη μεγέθυνση 400x
  • Ηωσινοφιλία στον βλεννογόνο αποκλειστικά του οισοφάγου που επιμένει μετά από 2 μήνες θεραπείας με PPI
  • Αποκλεισμός δευτερογενών αιτίων οισοφαγικής ηωσινοφιλίας
  • Η κλινική και ιστολογική ανταπόκριση στη θεραπεία με τοπικά στεροειδή από το στόμα ή με τη δίαιτα αποκλεισμού ενισχύει τη διάγνωση αλλά δεν απαιτείται ως διαγνωστικό κριτήριο

Πώς αντιμετωπίζεται η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα;

Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή και χορήγηση φαρμάκων. Σχετικά με τις αλλεργίες στις τροφές ίσως χρειαστεί να επισκεφθείτε κάποιον αλλεργιολόγο ο οποίος θα σας υποβάλει σε ειδικές εξετάσεις για να διαπιστωθεί σε ποια τρόφιμα έχετε αλλεργία. Στη συνέχεια ένας διαιτολόγος θα καθορίσει το διαιτολόγιό σας που δεν θα περιλαμβάνει τα τρόφιμα που σας προκαλούν αλλεργία, ενώ θα διασφαλίσει ότι λαμβάνετε όλα τα απαραίτητα συστατικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που ενδεχομένως να μην λαμβάνετε λόγω της αφαίρεσης των τροφών που σας προκαλούν αλλεργία.

Μετά τη βελτίωση των συμπτωμάτων ενδεχομένως να μπορέσετε να ξαναβάλετε στη διατροφή σας κάποια από τα τρόφιμα που αποκλείσατε από το διαιτολόγιό σας λόγω της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας.

Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα είναι οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων, καθώς και η κορτιζόνη με τη μορφή εισπνοών ή σε χάπια.

Τα τοπικά γλυκοκορτικοειδή χορηγούνται ως πρώτης γραμμής θεραπεία στην ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα. Τα κορτικοστεροειδή συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής με την προσκόλλησή τους στους υποδοχείς των ανοσοποιητικών κυττάρων και τη μείωση της απελευθέρωσης ουσιών που εμπλέκονται στη διαδικασία δημιουργίας φλεγμονής. Πρόσφατη μελέτη σε 100 ασθενείς έδειξε ότι η από του στόματος βουδεσονίδη (Jorveza) σε σύγκριση με τη φλουτικαζόνη για 8 εβδομάδες είχε παρόμοια αποτελεσματικότητα σε ότι αφορά τη βελτίωση των συμπτωμάτων, ενδοσκοπικών ευρημάτων και της ιστολογικής εικόνας. Η κυριότερη ανεπιθύμητη ενέργεια των γλυκοκορτικοειδών είναι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του στόματος, του φάρυγγα και του οισοφάγου. 

Έχει αναφερθεί όφελος από τη χορήγηση omalizumab σε ασθενείς με χαμηλό τίτλο ηωσινοφίλων στο αίμα. Το omalizumab είναι μονοκλωνικό αντίσωμα που μπλοκάρει την παραγωγή IgE αντισωμάτων (εναλλακτική οδός πρόκλησης ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας).

Η ιντερλευκίνη 13 (IL-13) είναι μια σημαντική κυτταροκίνη που εμπλέκεται στην παθοφυσιολογία της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας. Σε πρόσφατη μελέτη φάσης 2, χορηγήθηκαν 180 ή 360 mg μονοκλωνικού αντισώματος έναντι της IL-13 μία φορά την εβδομάδα για 16 εβδομάδες και έγινε σύγκριση με ομάδα ελέγχου (placebo). Και οι δύο ομάδες είχαν σημαντική μείωση στον αριθμό των ηωσινοφίλων, και βελτίωση της ενδοσκοπικής βαρύτητας και της ιστολογικής εικόνας. Αν και δεν καταγράφηκε σημαντική βελτίωση στη δυσφαγία, η μελέτη πιθανόν να μην είχε τον απαραίτητο αριθμό ασθενών για να αναδείξει στατιστική σημαντικότητα. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να αποσαφηνισθεί ο ρόλος του αποκλεισμού της IL-13 στην αντιμετώπιση της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας.

Ο γαστρεντερολόγος σας θα σας δώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την αντιμετώπιση της περίπτωσής σας.

Εφόσον συνυπάρχει στένωση του οισοφάγου, ενδεχομένως να χρειαστούν διαστολές που θα γίνουν ενδοσκοπικά από τον γαστρεντερολόγο. Ο γαστρεντερολόγος σας θα σας δώσει πληροφορίες για τον τρόπο και τους κινδύνους αυτής της επέμβασης.

Δείτε ακόμη:
Candida albicans (Καντιντίαση)
Οισοφαγίτιδα: Πλήρης οδηγός!
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Διάγνωση, αντιμετώπιση, τροφές
Γαστροσκόπηση: Όλη η διαδικασία! (βίντεο | Θεσσαλονίκη)

Αιματολογικές εξετάσεις

Επικοινωνία

Στείλτε αυτή τη σελίδα με e-mail σε κάποιον γνωστό σας που μπορεί να τον ενδιαφέρει

Εκτύπωση